Restjes opeten van je kinderen: de calorieën die je niet telt

Ja, dat kan er zeker aan liggen. Het restjes opeten van je kinderen is voor vaders de meest onderschatte bron van calorieën die er is, en het gebeurt precies op het moment dat je er het minst bij nadenkt: staand bij de tafel, met een vaatdoek in je andere hand.

Je eet gezond aan tafel, je logt je maaltijden, je traint drie keer per week en toch beweegt de weegschaal niet. Wat er tussen valt is dat halve pannenkoekje, die twee koude nuggets, het laatste laagje pasta uit de pan. Onderzoek onder ouders in Engeland liet zien dat wat er van de kinderborden verdwijnt bij de meeste ouders neerkomt op honderden tot ruim duizend calorieën per week, genoeg om er in een jaar kilo's aan over te houden. Dit artikel laat zien wat het bij jou kost en hoe je het stopt zonder een vader te worden die eten weggooit terwijl zijn kinderen kijken.

Wat restjes opeten per keer kost

Het probleem met deze calorieën is niet dat ze groot zijn. Het probleem is dat ze klein genoeg zijn om te negeren en vaak genoeg voorkomen om op te tellen. Dit zijn de typische restjes die op het aanrecht van een gezin met jonge kinderen langskomen.

Geen enkel getal in die tabel maakt je dik. Twee of drie van die momenten op een doordeweekse dag doen dat wel. En de meeste vaders zitten aan meer dan twee: één na het ontbijt, één na de lunch in het weekend, één na het avondeten en één bij het opruimen van de fruitschaal voor het slapengaan.

Het weektotaal, waar het in de kilo's loopt

Reken het één keer eerlijk uit voor je eigen situatie. Onderstaande tabel gaat uit van een gezin met twee kinderen onder de tien, waarbij jij degene bent die de tafel afruimt.

Die jaarcijfers zijn theoretisch, want je lichaam past zich onderweg aan en je eet niet elke dag hetzelfde. Maar de richting klopt: bij drie restjes per dag zit je op ruim 2.000 kcal per week, en dat is precies het calorietekort dat je met vijf dagen netjes eten probeert op te bouwen. Je werkt de hele week aan een tekort van 300 tot 500 kcal per dag en maakt het aan het aanrecht weer ongedaan.

Wil je weten hoeveel ruimte je eigenlijk hebt op een dag, reken dan eerst je behoefte uit voordat je gaat schrappen. Dan zie je meteen hoe groot dit aandeel is in jouw totaal.

Waarom je dit niet registreert als eten

Restjes opeten voelt niet als eten, en dat is precies waarom het zo hardnekkig is. Er zitten vier mechanismen achter, en je herkent ze waarschijnlijk alle vier.

• Het is opruimen, geen eten. Je hersenen boeken de handeling onder huishoudelijke taken. Een bord leegmaken is voor je gevoel hetzelfde als het in de vaatwasser zetten
• Je gooit niet graag eten weg. Dat is een fatsoenlijke reflex die je van huis uit hebt meegekregen. Alleen is jouw lichaam geen vuilnisbak met een goed geweten
• Je eet staand. Wat je staand eet, tel je niet. Er is geen bord, geen zitmoment, geen begin en geen einde, dus er is ook geen herinnering
• Het is een gewoonte geworden. Na een paar honderd keer is het geen keuze meer maar een automatisme dat aangaat zodra je de keuken in loopt

Daar komt bij dat het meestal in dezelfde categorie valt als andere onzichtbare calorieën: de scheut olie in de pan, het schepje pindakaas, de restjes uit de saladeschaal. Zie verborgen calorieën die je voortgang tegenhouden voor het hele lijstje, en waarom val ik niet af als je de weegschaal al weken ziet stilstaan.

En er is nog iets: dit gebeurt vaak op het slechtst mogelijke moment van de dag. Tussen zes en acht uur 's avonds ben je moe, is je zelfbeheersing op en is de keuken vol. Dat is dezelfde reden dat het avondsnacken bij vaders zo vaak ontspoort. Zie stoppen met snacken in de avond.

Zes tegenzetten die echt werken

Willekeurig strenger zijn voor jezelf werkt hier niet, want het probleem zit niet in je karakter maar in de situatie. Verander de situatie en het gedrag verandert mee. Deze zes zetten zijn op volgorde van effect.

1. Schep kleiner op. Verreweg de belangrijkste. Geef je kind de helft en laat hem bijvragen. Wat er niet op het bord ligt, kan er ook niet op jouw bord belanden. Kinderen leren hier bovendien beter van hun eigen verzadiging aan te voelen
2. Bakje eerst, aanrecht daarna. Wat overblijft gaat direct in een bakje in de koelkast, vóór je het aanrecht opruimt. Restjes zijn morgen lunch, niet vanavond bijvoeding
3. Ga zitten met je eigen bord. Eet op hetzelfde moment als je kinderen, aan tafel, met je eigen eiwitrijke portie. Een vader die zelf gegeten heeft, ruimt anders op dan een vader die nog honger heeft
4. Poets je tanden direct na het avondeten. Klinkt kinderachtig, werkt uitstekend. Het maakt van 'de keuken is open' een duidelijk moment waarop de keuken sluit
5. Eén regel: ik eet alleen van mijn eigen bord. Geen uitzonderingen, geen afwegingen per keer. Eén regel die altijd geldt kost je minder wilskracht dan honderd kleine beslissingen
6. Zorg dat je genoeg eiwit binnen hebt gehad. 1,6 tot 2 gram per kilo lichaamsgewicht per dag. Wie te weinig eiwit eet, gaat vanzelf grazen. Zie meal prep voor vaders om dat op drukke dagen vol te houden

Begin met de eerste twee. Als je alleen kleiner opschept en het overige direct wegzet, is het grootste deel van het probleem weg zonder dat je ergens nee tegen hoeft te zeggen.

Het snoepkastje, Sinterklaas en de kinderfeestjes

Naast de restjes is er de tweede vaderval: een huis dat structureel vol staat met eten dat niet voor jou bedoeld is. Traktaties uit de klas, de zak pepernoten die in oktober al open gaat, de restanten van een verjaardagstaart, de goodiebag van een kinderfeestje.

Het antwoord is niet je kinderen alles verbieden. Dat werkt niet, het maakt eten beladen en het maakt jou de vervelendste vader van de straat. Het antwoord zit in wat er standaard in huis is en wat er alleen bij een gelegenheid is.

Het uitgangspunt dat ik mijn klanten meegeef rond de feestdagen is simpel: feest is feest, en daarna keer je terug naar het normale ritme. Één avond pepernoten kost je twee dagen, zes weken pepernoten kost je een seizoen. Het verschil zit niet in de avond zelf maar in wat er de dag erna gebeurt.

Hoe je dit met je partner afstemt

Dit lukt zelden alleen, want de keuken is niet van jou. Als jij kleiner opschept en je partner vult de borden weer vol, dan win je niets en creëer je alleen irritatie aan tafel.

• Maak het klein en concreet. Vraag niet om een gezinsdieet. Vraag om kleinere porties voor de kinderen en om restjes die direct in een bakje gaan
• Leg de reden uit in getallen. 'Ik eet er per week 2.000 calorieën bij zonder dat ik het merk' landt beter dan 'ik moet strenger zijn'
• Vraag niets voor haar of de kinderen. Dit gaat over jouw bord, niet over het hunne. Zodra het als kritiek op het gezinsmenu voelt, is de discussie voorbij
• Spreek één avond per week af waarop je samen kookt. Dan zie je hoe het loopt en kun je afstemmen zonder te corrigeren

Wil je verder gaan dan alleen de restjes, dan is de volgende stap dat het gezinseten zelf iets meer voor jou werkt, zonder aparte maaltijden en zonder gezeur. Zie gezond eten met het gezin en afvallen als vader. Op Instagram laat ik regelmatig zien hoe zo'n avond er bij mij thuis uitziet.

Conclusie

Restjes opeten is voor vaders de klassieke verborgen calorie: te klein om je schuldig over te voelen, te vaak om te negeren. Twee of drie momenten per dag zijn genoeg om een compleet weektekort ongedaan te maken, en je merkt er niets van omdat je hersenen het als opruimen boeken en niet als eten. De oplossing is niet strenger zijn maar de keuken anders inrichten: kleiner opscheppen, restjes direct wegzetten, zelf aan tafel zitten en één regel hanteren die altijd geldt.

Wil je dat iemand met je meekijkt in hoe jouw week er echt uitziet, dan is dat precies wat ik doe in de coaching voor vaders. Doe vandaag dit: schep vanavond bij het eten voor je kinderen bewust een derde minder op dan normaal en zet wat er overblijft meteen in een bakje in de koelkast, vóór je het aanrecht afneemt.