VOEDING8 min lezen

Kerst zonder aan te komen: zo pak je de kerstdagen aan

door Desny Wijsbroek (Coach Des)Bijgewerkt:
Kerst zonder aan te komen: zo pak je de kerstdagen aan

Kerst komt sowieso. De vraag is welke vader er aan tafel zit. Die van vorig jaar, die na het hoofdgerecht zijn riem een gaatje losser doet en tweede kerstdag op de bank ligt. Of de vader die geniet van het eten en zijn gezin, en zich de dag erna nog steeds goed voelt.

Het verschil is geen wilskracht. Het is een plan. Hieronder lees je hoe je de kerstdagen aanpakt als je niet wilt aankomen: per dag, aan tafel, bij het gourmetten en met de drank.

Kerst in bedwang houden begint vóór 24 december

De meeste mannen beginnen op kerstavond met 'het is kerst'. En dan duurt kerst van 24 december tot 2 januari. Wil je kerst in bedwang houden, kijk dan een week vooruit.

  • Weet wat er komt. Waar eet je, wie kookt er, is het een diner, een brunch of gourmet? Dan kun je per dag plannen
  • Houd de dagen ervoor gewoon je plan aan. Geen voorproefje van de kerstkransjes omdat ze toch al in huis liggen
  • Kook je zelf, kies dan een kerstmaaltijd die past. Een paar ideeën die je familie ook lekker vindt staan in gezond kerstdiner: 7 caloriearme gerechten. Twaalf uitgewerkte recepten, ook als gratis pdf, vind je in gezonde kerstrecepten
  • Plan je trainingen in. Een training op 24 december en een op 27 december houdt je hoofd bij je plan

De kerstdagen, dag voor dag

Niet elke kerstdag is hetzelfde. Kies per dag waar je het grote moment laat vallen, en houd de rest van die dag licht.

DagHet grote momentWat je de rest van de dag doet
KerstavondVaak borrelen of een dinerNormaal ontbijt, lichte lunch met veel eiwit
Eerste kerstdagKerstbrunch en/of kerstdinerKies er één als groot moment. Is het allebei, houd de brunch dan eiwitrijk en klein
Tweede kerstdagGourmet of familiedinerLicht ontbijt en lunch, wandeling overdag
27 decemberGeenGewoon je plan. Liep het uit de hand, dan wat koolhydraten weg

Een voorbeelddag met een groot kerstdiner

MomentWat je eetWaarom
OntbijtKwark met een beetje zero siroop, zonder havermout of notenEiwit binnen, ruimte gemaakt
LunchKipfilet, biefstuk of witvis met een flinke berg groente, zonder koolhydraten en zonder noten of avocadoOntbijt en lunch samen ±600 tot 700 kcal in plaats van ±900 tot 1000
TussendoorNiets extra. Wel water, thee of zeroHoudt je budget vrij
±1 uur voor het dinerEen bak kwark of een eiwitshake met water, plus een groot glas waterNiet uitgehongerd aan tafel
KerstdinerGenieten. Eiwit als basis, één of twee genietmomenten, je drankjes vooraf bepaaldHier doe je het voor
BewegingJe training of een stevige wandeling met de kidsHoudt je in je ritme
De dag ernaGewoon ontbijten en je normale dag etenGeen crash, geen compensatie

Je past aan, je schrapt niet. Je eiwit blijft staan, en wat eruit gaat zijn de koolhydraten en het vet. Zo blijft er van ±1500 kcal overschot misschien ±700 tot 800 over, terwijl je 's avonds gewoon aan het kerstdiner zit. Sla je ontbijt en lunch helemaal over, dan werkt het niet. Wie met honger aan tafel gaat, eindigt bijna altijd met veel meer dan hij van plan was.

Eet overdag licht, niet niets. Licht geeft je ruimte. Niets geeft je een eetbui.

Aan de kersttafel: zes regels

  1. Bekijk eerst wat er komt. Hoeveel gangen, wat staat er op tafel? Dan weet je waar je ruimte voor wilt houden
  2. Begin met je eiwit. Kalkoen, rollade, biefstuk, vis. Eet dat eerst, dan ben je al een beetje verzadigd voordat de rest komt
  3. Maak de helft van je bord groente. Volume zonder veel calorieën
  4. Saus apart. Een flinke schep roomsaus is zo een paar honderd calorieën. Neem een beetje voor de smaak
  5. Eet langzaam en stop bij 80%. Je brein heeft ±20 minuten nodig om te merken dat je vol zit. Stop als je verzadigd bent, niet als je bord leeg is
  6. Het toetje: kies of deel. Kies tussen een toetje en een extra drankje. Of deel het toetje. Een restaurantdessert is ±400 tot 700 kcal

En blijf niet aan tafel zitten als je klaar bent. Wie na het eten tussen de schalen blijft hangen, eet door. Help met afruimen of ga even met de kinderen naar buiten.

Slim gourmetten

Gourmetten lijkt licht: kleine stukjes vlees en wat groente. Maar met brood, kruidenboter, kaas en vier soorten saus wordt het zo een van de zwaarste avonden van het jaar. Kies mager vlees en vis (kipfilet, biefstuk, witvis, garnalen, mager gehakt), gebruik weinig boter, leg veel groente op de plaat en neem je eigen light sauzen mee. Mayonaise is ±105 kcal per eetlepel.

Hoeveel vlees je per persoon koopt, wat elk stuk vlees en elke saus kost en hoe een gourmetbord van ±420 kcal eruitziet, lees je in gourmetten als je wilt afvallen.

De kerstbrunch

Een brunch is gevaarlijk omdat hij lang duurt. Je pakt nog een croissant omdat je er toch zit, en nog een plakje kerststol bij de koffie.

  • Loop eerst de hele tafel langs. Kijk wat er staat voordat je iets pakt
  • Bouw je bord vanaf eiwit. Eieren, kipfilet of rosbief, gerookte zalm, kwark of skyr. Vul aan met groente en fruit
  • Kies één ding dat je echt lekker vindt. Een croissant of een plak kerststol, en dan bewust. Niet allebei, niet twee keer
  • Drink water, koffie of thee. Een groot glas jus d'orange heeft ongeveer net zoveel suiker als een glas frisdrank

Drinken met kerst

Drank is bij de meeste mannen het grootste lek met kerst. Niet omdat één glas zoveel is, maar omdat het er zelden één blijft.

Kies ditIn plaats van dit
Champagne of prosecco (±90)Zoete cocktail (±300 tot 400)
Droge wijn (±120)Speciaalbier (±180 tot 250)
Gin-tonic light (±100)Gin-tonic gewoon (±180)
Bier van 250 ml (±110)Glühwein (±150 tot 200)

Bepaal vooraf hoeveel je drinkt, en drink water tussen elk glas. Een of twee glazen voor de gezelligheid is meer dan genoeg. Meer over drank in alcohol en afvallen.

De eiwitshake vooraf

Een simpele truc voor een groot diner of een lange brunch: neem ±1 uur van tevoren een eiwitshake met water (minimaal 20 gram eiwit) of een bak kwark, plus een groot glas water. Je ergste trek is dan gestild en je kiest aan tafel veel rustiger.

Na kerst: restjes en 27 december

Na kerst ligt de koelkast vol. Restjes rollade, de halve kerststol, de doos bonbons. Daar gaat het in de dagen tot oud en nieuw vaak mis.

  • Geef restjes mee aan je gasten. Wat niet in huis is, eet je niet
  • Gebruik restjes vlees als eiwitbron. Kalkoen of rollade met groente en aardappel is gewoon een maaltijd
  • Zet de zoetigheid uit het zicht. Een dichte kast in plaats van een open doos op tafel
  • Pak op 27 december gewoon je plan op. Liep het echt uit de hand, haal dan die dag wat koolhydraten weg en laat je eiwit en vet staan. Niet uithongeren

Sta je op 27 december een kilo of meer zwaarder? Dat is vocht van de koolhydraten en het zout, geen vet. Voor een kilo vet heb je ±7700 kcal te veel nodig. Pak je plan op, dan is het binnen 2 tot 3 dagen weer weg.

Hoeveel kilo kom je aan met kerst?

Gemiddeld ±0,4 tot 0,9 kilo over de hele feestperiode, van eind november tot begin januari. Dat blijkt uit een overzicht van onderzoeken naar het gewicht van volwassenen rond de feestdagen (Díaz-Zavala e.a., Journal of Obesity, 2017). Geen 3 of 4 kilo, ook al zegt de weegschaal op 27 december soms iets anders.

De rekensom laat zien waarom. Een zware kerstdag is ±1000 tot 1300 kcal boven je doel. Twee kerstdagen samen zijn dus ±2000 tot 2600 kcal te veel, en voor een kilo vet heb je ±7700 kcal nodig. Dat is ±0,3 kilo vet. Wat je daarboven op de weegschaal ziet, is vocht: van het zout en van de koolhydraten die je lichaam opslaat.

Een halve kilo klinkt als niks. Het probleem is dat hij vaak blijft zitten: in een van de onderzoeken uit dat overzicht ging het gewicht van de feestdagen er daarna niet meer af. Elk jaar een halve kilo is in tien jaar vijf kilo. Daarom telt hoe je 27 december oppakt meer dan wat je op eerste kerstdag eet.

Veelgestelde vragen

Hoe houd ik kerst in bedwang?

Plan per kerstdag één groot moment en houd de rest van die dag licht en eiwitrijk. Begin aan tafel met je eiwit, neem saus apart, stop bij 80% en bepaal je drankjes vooraf. Pak op 27 december gewoon je plan op.

Moet ik mijn ontbijt overslaan als ik 's avonds kerstdiner heb?

Nee. Eet een licht, eiwitrijk ontbijt, bijvoorbeeld kwark zonder havermout of noten. Je haalt overdag de koolhydraten en het vet weg, niet je eiwit. Wie de hele dag niets eet, gaat met honger aan tafel en eet dan juist meer.

Hoeveel calorieën heeft een kerstdiner?

Een uitgebreid kerstdiner met brood, hoofdgerecht met saus, dessert en een paar glazen wijn komt al snel op ±1900 tot 2000 kcal. Met een licht ontbijt en een lichte lunch kun je dat grotendeels opvangen.

Hoeveel kilo kom je aan met kerst?

Volwassenen komen over de hele feestperiode gemiddeld ±0,4 tot 0,9 kilo aan. Twee zware kerstdagen zijn samen ±2000 tot 2600 kcal te veel, en voor een kilo vet heb je ±7700 kcal nodig. Wat je op 27 december extra ziet, is grotendeels vocht.

Is gourmetten slecht als je wilt afvallen?

Nee, als je slim kiest. Kipfilet, biefstuk, witvis, garnalen en veel groente op de plaat, weinig boter en lichte sauzen. Het zijn het brood, de kaas en de sauzen die het zwaar maken. Zie gourmetten als je wilt afvallen.

Ik ben na kerst zwaarder. Wat nu?

Dat is grotendeels vocht. Pak je plan gewoon op, haal na een echte uitschieter een dag wat koolhydraten weg en kijk naar je weekgemiddelde. Binnen een paar dagen zakt het weer.

Conclusie

Kerst zonder aan te komen draait niet om nee zeggen, maar om kiezen. Eén groot moment per dag, licht en eiwitrijk eromheen, eiwit eerst aan tafel, saus apart, drankjes vooraf bepaald en op 27 december gewoon door. Dan zit je met kerst aan tafel als de vader die je wilt zijn.

Wil je de hele decembermaand aanpakken, van Sinterklaas tot oud en nieuw? Lees dan niet aankomen tijdens de feestdagen.

De feestdagenreeks

Van pakjesavond tot oud en nieuw: alles om december door te komen zonder kilo's erbij.

Download de gratis Feestdagengids (pdf)
“Ik hoef mezelf niet meer te verbergen. Ik ben fit, energiek, ik voel me vrij.”

Niels · −15 kg in een half jaar

VetverliesEnergieVaders
Lees zijn verhaal →
Gratis call

Wil je dit niet alleen uitzoeken?

Plan een gratis call met een missie coach. In 15 minuten kijken we naar jouw week, je werk en je gezin, en wat voor jou de eerste stap is. Geen verkooppraatje, wel een eerlijk antwoord.

Lees verder

Meer over voeding

Alle artikelen over voeding →